شاخص های کلیدی عملکرد (KPI)

نوشته شده توسط Ali Forootaninia
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

جایگاه شاخص های کلیدی عملکرد دقیقاً در مرحله آخر مدیریت فرآیند یعنی نظارت و کنترل فرآیند است. در واقع یکی از مهم ترین ابزارها جهت انجام مرحله نظارت و کنترل فرآیند شاخص های کلیدی عملکرد یا همان KPI ها هستند. 

دانلود فایل PDF مقاله

لطفاً جهت دانلود فایل، ایمیل خود را وارد نمایید:

ادامه... ×

شاخص کلیدی عملکرد چیست؟

نظارت و کنترل فرآیند، خود فرآیندی است که برای آگاهی از عملکرد فرآیندها و ارائه بازخوردهای لازم جهت بهبود و ارتقای عملکرد آنها اجرا می‌شود. هر سازمانی نیاز دارد تا با ارزیابی به‌ موقع عملکرد خود، از کارکرد صحیح فرآیندهای مختلف آگاهی پیدا کند و بتواند حرکت خود در راستای اهداف تعیین شده را در صورت لزوم اصلاح کند. عملیاتی کردن چنین فرآیندی نیازمند تعریف شاخص‌های کمّی و کیفی مناسب و همچنین تعیین روش اندازه‌گیری و گزارش‌دهی این شاخص‌هاست. شاخص‌های کلیدی عملکرد با تمرکز روی نقاط حساس و استراتژیک فرآیند، این امکان را فراهم می‌کنند که در هر زمان بتوان تصویر دقیقی از چگونگی حرکت فرآیند در راستای اهداف پیش‌بینی‌ شده داشت.

KPI.png

شاخص های کلیدی عملکرد چه کاربردی دارند؟

از شاخص های کلیدی عملکرد برای سنجش عملکرد فرآیند استفاده میشود. از طریق شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI) وضعیت فعلی کسب‌ و کار ارزیابی شده و ممکن است بر اساس امتیاز کسب شده پیشنهادات جزئی یا کلی برای بهبود فرآیندها ارائه گردد. شاخص‌ کلیدی عملکرد ابزاری قدرتمند است که ما را در درک بهتر از میزان موفقیت فرآیندها یاری می‌کند.

شاخص های کلیدی عملکرد را چه زمانی باید استخراج کرد؟

شاخص های کلیدی عملکرد در مرحله آخر مدیریت فرآیند یعنی نظارت و کنترل فرآیند کاربرد دارند، منتهی استخراج آن باید در مراحل اولیه این چرخه اتفاق بیافتد. در واقع یکی از بهترین مراحل جهت استخراج شاخص های کلیدی عملکرد مرحله مدلسازی است. مدلسازی فرایند صرفاً به معنی ترسیم نمودارهای BPMN نیست بلکه برای این منظور به یک شناسنامه فرآیندی نیاز داریم که نقش چک لیست را در جلسات مصاحبه ایفا خواهد کرد تا مطمئن شویم مورد یا سئوالی از قلم نیافتد. یکی از بندهای این چک لیست شاخص های کلیدی عملکرد مربوط به هر فرآیند است.

شاخص های کلیدی عملکرد را چگونه باید استخراج کرد؟

شاخص ها الزاماً نباید فقط از مصاحبه شونده پرسیده شود چون در اینصورت فرد مصاحبه شنوده، برای سنجش عملکرد خود شاخص تعریف خواهد کرد و طوری شاخص تعریف میکند که بتواند آنرا پاس کرده و نمره قبولی کسب کند. بلکه باید از مدل های مرجع این شاخص ها را استخراج کرد. البته به این معنی نیست که از خود واحد و فرد مصاحبه شونده پرسیده نشود. شاخص ها پس از تعیین باید از حیث اعتبار شاخص و امکانپذیری بررسی شوند. بعد اعتبار، شاخص را از جنبه منطقی بودن آن (بر اساس مدل های مرجع یا الگوبرداری) و هم راستایی با اهداف شرکت مورد بررسی قرار می دهد. بعد امکانپذیری به این موضوع می پردازد که اطلاعات مرود نظر جهت سنجش شاخص قابل تهیه و اقتصادی باشد و قابلیت اندازه گیری و محاسبه را داشته باشد. همچنین دقت کنید تعداد شاخص ها برای هر فرآیند نباید از حد معینی بیشتر باشد زیرا سنجش و پایش این شاخص ها خود امری بسیار زمانبر خواهد شد.

چه اطلاعاتی را باید در مورد هر شاخص کلیدی عملکرد استخراج کرد؟

بجز استخراج عنوان شاخص، استخراج اطلاعاتی مثل موارد زیر، ضروری هستند:

  • فرمول محاسبه
  • وزن
  • واحد سنجش
  • تناوب سنجش
  • جهت مطلوب
  • پیشرو بودن شاخص
  • تعیین کارایی یا اثربخشی بودن شاخص
  • مسئول پایش

انواع شاخص های کلیدی عملکرد

یکی از رایج ترین دسته بندی ها، بر اساس کارایی و اثربخشی است. در شاخص های مربوط به کارایی نحوه استفاده و بهره برداری از منابع، برای نیل به نتایج سنجیده می شود. اگر یک سازمان در مقایسه با سازمان دیگر جهت نیل به یک هدف معین از منابع کمتری استفاده نماید، این سازمان از لحاظ کارایی وضعیت بهتری دارد. اثربخشی به معنی انجام کار درست در راستای اهداف مورد انتظار است.

یک دسته بندی دیگر برای این منظور عبارتند از: زمان، هزینه، کیفیت، انعطاف پذیری

  • زمان: یک شاخص عملکردی بسیار رایج برای فرآیندها “زمان چرخه” است که به آن زمان عملیات نیز گفته می شود. زمان چرخه زمانی است که موضوع در گردش ابتدا تا انتهای فرآیند را طی می کند.
  • هزینه: اگر چه در این ارزیابی بر هزینه تمرکز داریم، اما این بعد میتواند شامل گردش مالی، سود ویژه یا درآمد نیز باشد.
  • کیفیت: از ۲ بعد قابل بررسی است: از دید مشتری (کیفیت خارجی) و از دید افراد درگیر در فرآیند (کیفیت داخلی). کیفیت را می توان بعنوان رضایت مشتری از محصول یا فرآیند تعبیر کرد.
  • انعطاف پذیری: انعطاف پذیری را می توان قابلیت واکنش در برابر تغییرات تعریف کرد.

مقالات مرتبط دانادسک

خواندن 49 دفعه

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید